Dil temelli veya dile özgü rahatsızlık ne demektir? 

Bireyin dil yeti ve becerilerine bakarak tahminde bulunabileceğimiz veya belirtilerinin dile özgü üretimde farklılığa sebep olduğu bilinen rahatsızlıkları dil temelli hastalıklar olarak adlandırabiliriz. Çoğunlukla beyindeki dil bölümlerinin dahil olduğu veya dile özgü organlardaki doğuştan veya sonradan gelişen rahatsızlıklar da dile özgü rahatsızlıklar olarak adlandırılabilir. 

Dil organları nelerdir? 

Dil üretimi ve gelişimi sürecinde öncelikle beyin olmak üzere solunum organ ve sistemleri, ağız, burun, nazal yollar, gırtlak, ses telleri, dişler, dil, yüz kasları aktif olarak rol oynarlar. Bu organlar ve sistemlerdeki basit veya ileri düzey her tür rahatsızlık dilsel üretimde sorunlara, kusurlara sebep olabileceği gibi dilsel yeti zayıflamasına veya kaybına da sebep olabilmektedir. Grip olduğunuzda sesiniz daha kalın çıkar. Diş veya boğaz ağrısı veya ameliyatı geçirenler konuşmaktan çekinir. Ses tellerinde nodül gelişimi sesin ekolu veya çatallı çıkmasına sebep olur. Bu örnekler, dilsel üretim sürecinde tüm bu sistemlerin ortak fonksiyonları bulunduğunu ve az veya çok nitelikte dil kabiliyetimize etki ettiklerini kanıtlar. Ancak, beyin ile dil arasındaki ilişki çok daha karmaşıktır ve tam olarak bilinmemektedir.

Beyin mi?

Evet, beyin hem iletişim sürecinde bu sistemleri kontrol eder hem de süreç içerisinde aktif rol alarak bazı dilsel yetilerin farklı beyin bölümlerinde oluşmasını ve gelişmesini sağlar.

Beynin dile özgü bölümleri mi var?

Aslında bu çok şaşırılacak bir durum değildir. Sadece, bu yönde bir bilgi sahibi olmadığınız için size garip gelmektedir. Beynimiz, tabi ki, doğrudan etkin olsa da, Broca, Wernicke bölümleri ile motor ve işitme korteksleri dile özgü birçok yetinin oluştuğu alanlardır.

Oooo, Broca, Wernicke yine kafam karışıyor?

Giriş aşamasında bu çok doğal. Bu tür bölümlerin varlığı sizi hayrete düşürse de, dil kabiliyetlerimizdeki önemlerini öğrendiğinizde çok daha heyecanlanacağınıza inanmaktayız. İşinizi kolaylaştırmak için, motor ve işitme korteksleri birçok görevde sorumlu olduğundan dil ile doğrudan ilgili ve en önemli alanlardan, yani, Broca ve Wernicke’den başlayabiliriz. Öncelikle bu bölümleri ve dil üzerindeki görevlerini inceleyelim:

Broca

Bu bölüm, beynimizin sol lobunda ve ön bölümüne yakın bir alanda bulunur. Sözlü konuşma üretiminden sorumludur. Ayrıca, yüz ve sinir sistemi arasındaki ilişkileri belirler, yani, yüz ifadelerimizi ve vücut dilimizi yönlendirir. Dil öğreniminde dile ilişkin kavramların işlenmesi de bu bölümde gerçekleşir. Ayrıca, konuşmaya yardımcı olan organ ve sistemleri kontrol eden bölgedir. Kelimeler, cümleler, cümle oluşumu ve öğrenimi ile dilbilgisi kurallarını benimseten beyin bölümüdür. Sözlü konuşmaya başlamamızı sağlayan sinyali gönderen bölgedir.

Wernicke

Wernicke de beynimizin sol lobunda ve Broca’ya göre kısmen beynimizin daha arka kısmında yer alan bir bölümdür. Bu bölüm, öncelikle, dili öğrenme ve üretme süreçlerinde sorumludur. Broca’ya göre, biraz daha kapalı bir sistemle görev yapar ve bilişsel dil öğrenim süreçlerini yani otonom öğrenmeyi daha çok etkiler. Bu bölgede konuşulan ve yazılı dilsel ifadeleri anlar ve yorumlarız.

Gerçekten hayret verici… Peki, bu bölümlerle ilgili rahatsızlıklar nelerdir?

Dile özgü veya dil temelli rahatsızlıklar zaman içinde sitemizden paylaşılacaktır. Ancak, temelde Broca ve Wernicke için en iyi bilinen rahatsızlıklar, Afazi, Disleksi, Otizm ve kekemeliktir. 

Yorum Yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir